Toelichting

De tekst van de passie volgt het oudste evangelie, dat van Marcus, onder meer om de slagschaduw van Bach, die over Matteüs en Johannes hangt, een beetje te vermijden. Mijn keuze voor de Naardense Bijbel suggereerde een titel voor het werk: Naardense Marcuspassie, die behalve naar de vertaling ook verwijst naar mijn eigen woonplaats, met een knipoog naar zijn welbekende passietraditie.

Ik begon het project van deze passie als een oefening in tekstexpressie en dat is het eigenlijk tot het einde toe gebleven. De vormentaal die ik heb gekozen is volledig traditioneel. Ik voeg me in de traditie van Bach en veroorloof me hier en daar een romantische tournure. Omdat daardoor de kaders in hoge mate gegeven waren en het dus niet nodig was nieuw muzikaal territorium te exploreren, bleef er maximale creativiteit over voor de tekstbehandeling. Ik heb daarbij veel plezier gehad in de heel precieze, ambiguïteit niet schuwende en van veel gevoel voor ritme en voordracht getuigende bijbelvertaling van Pieter Oussoren.

Daarnaast gebruik ik wat beschouwende teksten, overwegend oude liederen, maar ook een modern lied en een voor de gelegenheid geschreven tekst. Zoals te doen gebruikelijk vertoont het tekstboek daardoor een afwisseling van koorliederen (of koralen in traditionele termen), die in de mond gelegd zijn van een ‘koor van gelovigen’, spreekteksten van individuele personages, zoals Jezus en de verteller-evangelist (de recitatieven), en spreekteksten van groepen, zoals de leerlingen en de overpriesters (de koren).

Op twee punten wijk ik van de traditie af. De evangelist is bij mij een vrouw. Zij is geen neutrale verteller, maar in de ban van Jezus en zonder reserve op zijn hand. Jezus is haar geliefde; wie aan hem komt, komt ook aan haar. Verder heb ik de rol van ‘de Schriften’ verzonnen en toebedeeld aan het koor. Daar waar Jezus of de evangelist een citaat in de mond neemt uit de boeken van het Oude Testament laat ik deze tekst meezingen door het koor. Daarmee probeer ik muzikaal over te brengen wat het publiek van Marcus moet hebben ervaren bij het horen van deze woorden: het meeresoneren van een gekoesterde overlevering.

Peter van Dorp